Hjartaskurðlæknisins verkefni

Árið 2016 framkvæmdi hjartaskurðlæknirinn Tommi Pätilä flókna hjartaaðgerð á HUS-sjúkrahúsinu. Sýni úr hjartanu leiddu í ljós að sökudólgarnir voru bakteríur úr munnholi. Þetta gaf Pätilä sterkan innri drifkraft: Gera varð eitthvað í málunum. Markmið hans var skýrt – hann vildi aldrei aftur lenda í þeirri stöðu að þurfa að gera hjartaaðgerð á hjarta sem hefði eyðilagst vegna munnbaaktería.

Allt að 95% allra sjúkdóma í munni stafa af tannsýklu. Þrátt fyrir að tannburstinn sé öflugt vopn í baráttunni gegn tannsýklu fjarlægir hann í besta falli aðeins 50–65%. Pätilä var sannfærður um að finna yrði lausn til að berjast gegn þeim bakteríum sem eftir stæðu og væru þrákelknar.

Mikilvægur fundur

Um svipað leyti hitti Pätilä fyrir tilviljun Sakari Nikinmaa, byggingarverkfræðing sem tengdist hönnunarverkefni barnaspítalans. Nikinmaa var í leit að nýrri og spennandi áskorun og tók fljótt eftir athugunum Pätilä. Þau ákváðu því að taka höndum saman með Nikinmaa og restinni af hönnunarteyminu. Saman stofnuðu þau rannsóknarhóp við Aalto-háskóla sem hóf umfangsmiklar tæknilegar og sýklalyfjarannsóknir.

Stofnendur

Nokkrir af fremstu sérfræðingum heims á sviði eðlisfræði, efnafræði og tannlækninga voru boðnir velkomnir í hópinn og verkefnið nýtti sér þá allra fremstu tæknilegu sérfræðiþekkingu sem völ var á. Meðal nýrra andlita var hinn alþjóðlega viðurkenndi hálfleiðaraefnafræðingur Juha Rantala, sem býr yfir djúpri þekkingu á notkun bakteríudrepandi blátt ljóss. Auk þess var Saija Perovuo, rannsóknarstofugreinandinn við stofnun um rannsóknir á munnhols- og kjálkasjúkdómum, fengin til liðs við hópinn – og sérfræðiþekking hennar reyndist vera afgerandi tímamót í þróun Lumoral.

Nýsköpun

Viðamiklar tilraunir sýndu að hægt væri að ná áður óþekktri áhrifaríkri og markvissri bakteríudrepandi virkni með því að sameina vandlega valdar ljósbylgjulengdir og ljósvirkt munnskol. Í kjölfarið þróuðum við nýstárlega LED-íhluti með sérsniðnum bylgjulengdum. Eftir þúsundir rannsóknarstofuprófa í petrí-skálum fundum við réttu stillingarnar, sem ruddi brautina fyrir raunhæfri og nothæfri aðferð. Útkoman varð Lumoral – hannað af Harri Koskinen.

Klínískar rannsóknir hefjast

Undir stjórn prófessors Timo Sorsa voru gerðar umfangsmiklar klínískar rannsóknir víðs vegar um Evrópu. Slembuðuð rannsóknir staðfestu að kenningin stenst í framkvæmd: Þegar markviss og reglubundin óvirkjun á veggskjölds-bakteríum er notuð sem viðbót við núverandi tannholdssjúkdómsmeðferð, batnar meðferðarárangurinn verulega miðað við gildandi klínískar leiðbeiningar.

Alþjóðleg velgengni

Lumoral hefur vakið mikla alþjóðlega athygli. Þótt tannskemmdir (caries) séu útbreiddasti sjúkdómurinn á heimsvísu og tannholdssjúkdómar skipi sjötta sætið, hefur lækna- og tannlæknaheiminn lengi skort ný, áhrifarík vopn gegn þessum sýkingum.

Hér hefur Lumoral-meðferðin sýnt sig að skipta verulegu máli fyrir marga sjúklingahópa með flókin sjúkdómsferli sem annars eru erfið viðureignar. Vísindastarfið er í fullum gangi og teymið á bak við Lumoral framkvæmir um þessar mundir stöðugar rannsóknir í leiðandi akademískum og læknisfræðilegum umhverfum um allan heim.