Lyf eins og Ozempic og Wegovy (semaglútíð) njóta sívaxandi vinsælda — ekki aðeins gegn sykursýki af tegund 2, heldur ekki síður til þyngdartaps. Þau draga úr matarlyst og auka seddutilfinningu, og margir léttast umtalsvert.
En samhliða vinsældunum hefur nýtt fyrirbæri komið fram í tannlæknastólnum, sem erlendis er oft kallað „Ozempic-tennur“.
Hvað eru „Ozempic-tennur“?
Margir sem nota GLP-1-lyf á borð við Ozempic, Wegovy og Mounjaro greina frá skyndilegum vandamálum í munni. Algengustu einkennin eru:
- Mikill munnþurrkur
- Andremma
- Tannkul og viðkvæmur glerungur
- Blæðandi tannhold og byrjandi tannvegsbólga
Ósýnilegur ofurkraftur munnvatnsins
Til að skilja hvers vegna þyngdarstjórnunarlyf geta haft áhrif á tennurnar þurfum við að skoða munnvatnið. Munnvatn er náttúrulegt varnarkerfi munnsins. Það hlutleysir sýrurnar sem valda tannskemmdum, flytur skaðlegar bakteríur burt og gerir við litlar skemmdir á glerungnum.
Þegar þú tekur semaglútíð minnkar munnvatnsframleiðslan oft verulega. Tilfellaröð frá 2023 lýsir einmitt minnkaðri munnvatnsmyndun af völdum semaglútíðs hjá sjúklingum.
Þegar munnurinn þornar gerast þrír hlutir:
- Bakteríurnar fá frítt spil til að fjölga sér — það veldur andremmu.
- Tannsýkla safnast hraðar fyrir meðfram tannholdsbrúninni — það leiðir til tannholdsbólgu.
- Hættan á tannskemmdum og sveppasýkingum eykst verulega.
Auk þess geta aukaverkanir á borð við ógleði, uppköst eða bakflæði sent sterka magasýru upp í munnholið. Sýran tærir og afsteinefnir glerunginn, svo tennurnar verða afar viðkvæmar.
Hvers vegna tannburstinn dugar ekki
Þegar náttúruleg vörn munnvatnsins bregst þurfa tennur og tannhold aukna hjálp. Venjulegur tannbursti fjarlægir aðeins um 65 % af tannsýklunni. Í þeim 35 % sem eftir eru leynist þrálát, ósýnileg bakteríufilma með skaðlegum bakteríum sem valda bólgu og andremmu.
Það er hér sem finnska nýjungin Lumoral® skiptir máli. Lumoral er ljósmeðferð til heimanotkunar sem útrýmir markvisst allt að 99,9 % af skaðlegu bakteríunum í munninum — án þess að raska heilbrigðri munnflórunni. Með einkaleyfisvarða tvíljósakerfinu er bakteríunum haldið niðri djúpt í vefjunum, á meðan innrauða ljósið örvar blóðrásina og hjálpar þurru, ertu tannholdi að gróa.
Lumoral er viðbót við tannburstun, tannþráð og heimsóknir til tannlæknis — ekki staðgengill þeirra. Og það kemur ekki í stað samtals við lækninn þinn um lyfin þín.
- Lumoral® byrjunarpakki Tækið og fyrstu 10 Lumorinse®-töflurnar — til daglegrar notkunar á meðan munnvatnsframleiðslan er lítil.
- HyaSept® munnskol með hýalúrónsýru Rakagefandi munnskol — hugsað fyrir þurran og ertan munn.
Hvað segja nýjustu rannsóknir?
Þótt margir notendur og tannlæknar greini frá fyrirbærinu hafa stóru klínísku rannsóknirnar á semaglútíði fyrst og fremst beinst að þyngdartapi og hjarta- og æðaheilsu — ekki beint að tönnunum.
Núverandi þekking byggir því á tilkynningum um aukaverkanir, tilfellalýsingum og líffræðilegum ferlum sem sýna tengsl milli lyfsins og verulegs munnþurrks. Stöðugt er rannsakað hvaða langtímaáhrif þetta hefur á munnheilsu.
Fjögur ráð fyrir þig sem tekur Wegovy eða Ozempic
- Drekktu nóg af vatni. Vinndu gegn munnþurrkinum með því að sötra vatn yfir allan daginn.
- Skolaðu munninn eftir uppköst eða bakflæði. Skolaðu strax með vatni og bíddu í minnst 30 mínútur með að bursta tennurnar — glerungurinn er viðkvæmur strax eftir snertingu við magasýru.
- Örvaðu munnvatnið. Notaðu sykurlaust tyggjó eða munnsogstöflur gegn munnþurrki.
- Bættu munnhirðuna. Farðu reglulega til tannlæknis eða tannfræðings og íhugaðu bakteríudrepandi viðbót á meðan munnvatnsframleiðslan er lítil.
Þyngdarstjórnunarlyf hafa breytt heilsu margra, en það krefst aukinnar fyrirhafnar að hugsa vel um tennurnar á meðan.
Skoða Lumoral-byrjunarpakkanaAlgengar spurningar
Hvað eru „Ozempic-tennur“?
Samheiti yfir þau vandamál í munni sem margir finna fyrir á GLP-1-lyfjum: mikinn munnþurrk, andremmu, tannkul og viðkvæman glerung ásamt blæðandi tannholdi og byrjandi tannvegsbólgu.
Hvers vegna verður munnurinn þurr af semaglútíði?
Munnvatnsframleiðslan minnkar oft verulega meðan á meðferðinni stendur. Tilfellaröð frá 2023 lýsir minnkaðri munnvatnsmyndun af völdum semaglútíðs hjá sjúklingum.
Á ég að bursta tennurnar strax eftir uppköst?
Nei. Skolaðu munninn strax með vatni, en bíddu í minnst 30 mínútur með að bursta — glerungurinn er viðkvæmur strax eftir snertingu við magasýru.
Á ég að hætta á lyfinu?
Sú ákvörðun á heima hjá lækninum þínum. Þessi grein fjallar um hvernig þú hugsar vel um tennur og tannhold á meðan.
Vísindalegar heimildir
- Niyazi AA, Aboalola AA, Eshky RT, Dakhil SA, Al-Ghalib TA, Mawardi MH, Mawardi HH, Almazrooa SA. Semaglutide-associated hyposalivation: A report of case series. Medicine (Baltimore). 2023;102(52):e36730. doi.org/10.1097/MD.0000000000036730
- Marso SP, Bain SC, Consoli A, et al. Semaglutide and Cardiovascular Outcomes in Patients with Type 2 Diabetes. N Engl J Med. 2016;375(19):1834–1844. doi.org/10.1056/NEJMoa1607141
- Wilding JPH, Batterham RL, Calanna S, et al. Once-Weekly Semaglutide in Adults with Overweight or Obesity. N Engl J Med. 2021;384(11):989–1002. doi.org/10.1056/NEJMoa2032183







