Tannlæknir heldur á kennslulíkani af tannplanta og sýnir notkun tannþráðar milli tannanna
Peri-implantitis

Bólga við tannplanta: einkenni, áhætta og forvarnir

Hver eru einkenni peri-implantitis, hverjir eru í mestri hættu og hvernig er komið í veg fyrir og meðhöndluð bólga umhverfis tannplanta?

Eftir Lumoral team 5 mín. lestur
Efni

Bólga umhverfis tannplanta byrjar í tannholdinu og getur með tímanum breiðst út í beinið sem heldur tannplantanum föstum. Orsökin er bakteríur í tannsýklu munnsins. Því fyrr sem bólgan uppgötvast, því betri eru möguleikarnir á að hefta framgang hennar.

Hvað er peri-implantitis?

Peri-implantitis er bólga í vefnum umhverfis tannplanta þar sem beinið í kringum tannplantann brotnar niður. Rétt eins og náttúruleg tönn er tannplantinn stöðugt í snertingu við bakteríur munnsins. Ef tannsýklan fær að sitja eftir verður tannholdið umhverfis tannplantann bólgið [1].

Bólga umhverfis tannplanta getur komið fram í tveimur myndum [2]:

  • Slímhúðarbólga umhverfis tannplanta (peri-implant mucositis): Aðeins mjúkvefurinn er bólginn. Beinið er óskaddað og ástandið getur gengið til baka.
  • Bólga umhverfis tannplanta (peri-implantitis): Bólgan hefur breiðst niður meðfram tannplantanum og beinið brotnar niður. Í versta falli losnar tannplantinn.

Þetta er ekki sjaldgæft. Í stórri samantekt á rannsóknunum var áætlað að um 22 % sjúklinga með tannplanta séu með peri-implantitis [1]. Lestu meira um peri-implantitis og meðferðina.

Einkenni peri-implantitis: svona uppgötvar þú bólguna

Fyrstu merkin eru þau sömu og við tannholdsbólgu: tannholdið umhverfis tannplantann er rautt, þrútið og það blæðir úr því þegar þú burstar eða þegar tannlæknirinn mælir með tannholdsmæli [2]. Blæðing er mikilvægasta merkið um að vefurinn umhverfis tannplantann sé ekki heilbrigður [1].

Hvort bólgan hefur náð niður í beinið sést ekki með berum augum. Það sér tannlæknirinn með því að mæla dýpt pokans umhverfis tannplantann og á röntgenmynd [2].

Hverjir eru í mestri hættu á peri-implantitis?

Tannsýkla er mikilvægasta orsökin, en sumir eru útsettari en aðrir. Kerfisbundin samantekt á 57 rannsóknum benti á þessa áhættuþætti [3]:

  • Tannsýkla og ófullnægjandi munnhirða. Því meiri tannsýkla sem situr umhverfis tannplantann, því meiri er hættan á bólgu [1].
  • Fyrri eða núverandi tannvegsbólga (parodontitis). Ef þú hefur misst tennur vegna tannholdssjúkdóms ertu líka í meiri hættu umhverfis tannplantana. Lestu um muninn á tannholdsbólgu og tannvegsbólgu.
  • Reykingar. Lestu um tannholdssjúkdóma hjá reykingafólki.
  • Skortur á reglulegu eftirliti hjá tannlækni eða tannfræðingi.

Sykursýki getur líka aukið hættuna, en þar eru gögnin veikari en fyrir tannvegsbólgu og reykingar. Lestu um tengslin milli tannholdsbólgu og sykursýki.

Forvarnir og meðferð við peri-implantitis

Forvarnirnar eru tvíþættar og báðir þættirnir skipta jafn miklu máli: þín eigin daglega hreinsun og reglulegt faglegt eftirlit hjá tannlækni eða tannfræðingi [1]. Vönduð dagleg tannburstun hefur reynst koma í veg fyrir fyrstu stig bólgunnar. Það á sérstaklega við umhverfis tannplantann og í bilunum milli tannanna, þar sem tannsýklan festist best. Sjáðu hvernig þú hreinsar umhverfis tannplanta.

Meðferð við peri-implantitis getur verið erfið og enn er engin ein meðferðaraðferð til sem virkar örugglega fyrir alla [1]. Þess vegna er mikilvægt að koma í veg fyrir bólguna og uppgötva hana snemma, á meðan hún situr enn aðeins í mjúkvefnum. Lestu meira um umhirðu tannplanta.

Hvenær áttu að fara til tannlæknis?

Mættu í reglulegt eftirlit, líka þegar tannplantinn virðist í góðu lagi. Sjúklingar með fyrstu stig bólgunnar sem fengu ekki reglulega faglega umhirðu voru í meiri hættu á að fá peri-implantitis [1]. Hjá tannlækninum eða tannfræðingnum er vefurinn umhverfis tannplantann mældur og tannsýkla og tannsteinn fjarlægð, líka á stöðum sem erfitt er að ná til heima.

Komdu fljótt ef blæðir úr tannholdinu umhverfis tannplantann, það er þrútið eða aumt, eða ef tannplantinn virðist laus.

Lumoral sem viðbót við umhirðu tannplanta

Tannbursti og millitannabursti fjarlægja tannsýkluna vélrænt. Lumoral® notar bakteríudrepandi ljósvirka meðferð (aPDT). Þú skolar munninn með uppleystri Lumorinse®-töflu og síðan virkjar ljós munnstykkisins munnskolið. Meðferðin stuðlar að því að fækka bakteríunum í tannsýklunni á tönnum, tannplöntum og tannholdi.

Hvað sýna rannsóknir um Lumoral og tannplanta?

Lumoral hefur verið rannsakað í slembiraðaðri rannsókn við Háskólann í Helsinki þar sem 40 sjúklingar með tannplanta tóku þátt. Flestir voru með slímhúðarbólgu umhverfis tannplanta, en fjórir sjúklingar voru með peri-implantitis. Helmingurinn notaði Lumoral sem viðbót við daglega munnhirðu í fjórar vikur. Hinn helmingurinn hélt áfram bættri sjálfsumönnun án Lumoral [4].

Í hópnum sem notaði Lumoral minnkaði blæðing við mælingu umhverfis tannplantana verulega. Á sama tíma lækkaði gildi aMMP-8, lífvísis sem tengist niðurbroti vefja umhverfis tannplanta. Í samanburðarhópnum sáu rannsakendur ekki sambærilegar breytingar á þessum tveimur mælingum. Tannsýklan minnkaði í báðum hópum og enginn munur var á milli hópanna hvað varðar tannsýklu eða dýpt pokanna [4]. Minni forrannsókn frá 2022 benti í sömu átt [5].

Niðurstöðurnar benda til þess að Lumoral geti verið gagnleg viðbót við daglega munnhirðu hjá fólki með bólgu umhverfis tannplanta [4].

Koite Health, fyrirtækið á bak við Lumoral, hefur auk þess hafið rannsóknarsamstarf við alþjóðlega tannplantanetið Associated Brånemark Osseointegration Centers (ABOC). Netið var stofnað af prófessor Per-Ingvar Brånemark, en rannsóknir hans lögðu grunninn að nútíma tannplöntum. Saman ætla þau að rannsaka hvernig Lumoral getur orðið hluti af fyrirbyggjandi umhirðu tannplanta. Lestu meira um rannsóknarsamstarfið við ABOC.

Lumoral er viðbót við tannburstun, tannþráð og heimsóknir til tannlæknis. Það kemur ekki í stað þeirra.

Algengar spurningar

Er hægt að bjarga tannplanta með peri-implantitis?

Já, í mörgum tilfellum er hægt að halda tannplantanum með meðferð. Árangurinn fer meðal annars eftir því hversu mikið bein hefur tapast og hversu langt bólgan er gengin.

Getur bólga umhverfis tannplanta horfið af sjálfu sér?

Nei, þú ættir ekki að treysta á að bólgan hverfi af sjálfu sér. Láttu tannlækninn skoða tannplantann ef blæðir úr tannholdinu eða það er þrútið.

Getur Lumoral hjálpað gegn bólgu umhverfis tannplanta?

Lumoral beinist að bakteríunum í tannsýklunni umhverfis tannplantann, og það eru þær sem valda bólgunni. Þess vegna getur Lumoral verið viðbót við daglega umhirðu, einkum við fyrstu stig bólgu í mjúkvefnum. Það var hún sem flestir sjúklingarnir í rannsókninni voru með [4]. Ef þú ert með peri-implantitis, þar sem beinið er skaddað, er það tannlæknirinn sem á að meðhöndla hana. Lumoral kemur ekki í stað þeirrar meðferðar.

Hjálpar munnskol eða sýklalyf gegn fyrstu stigum bólgunnar?

Ekki sem viðbót við hreinsun tannlæknisins. Sótthreinsandi efni og sýklalyf gerðu faglega fjarlægingu tannsýklu ekki árangursríkari gegn fyrstu stigum bólgu umhverfis tannplanta [1].

Er hægt að fá peri-implantitis mörgum árum eftir að tannplantinn var settur í?

Já. Peri-implantitis er algengari við tannplanta sem hafa verið í fimm ár eða lengur [3]. Þess vegna þarf umhirðan og eftirlitið að halda áfram eins lengi og þú ert með tannplantann.

Skoðaðu Lumoral byrjunarpakkann fyrir daglega umhirðu umhverfis tannplantana þína

Vísindalegar heimildir

  1. Jepsen S, Berglundh T, Genco R, et al. Primary prevention of peri-implantitis: managing peri-implant mucositis. Journal of Clinical Periodontology. 2015. doi.org/10.1111/jcpe.12369
  2. Renvert S, Persson GR, Pirih FQ, Camargo PM. Peri-implant health, peri-implant mucositis, and peri-implantitis: Case definitions and diagnostic considerations. Journal of Periodontology. 2018. doi.org/10.1002/JPER.17-0588
  3. Dreyer H, Grischke J, Tiede C, et al. Epidemiology and risk factors of peri-implantitis: A systematic review. Journal of Periodontal Research. 2018. doi.org/10.1111/jre.12562
  4. Lähteenmäki H, Pätilä T, Räisänen IT, Kalliala R, Sorsa T. Peri-Implant Diseases: Enhanced Antibacterial Photodynamic Therapy. Clinical and Experimental Dental Research. 2025. doi.org/10.1002/cre2.70146
  5. Lähteenmäki H, Pätilä T, Räisänen IT, Kankuri E, Tervahartiala T, Sorsa T. Repeated Home-Applied Dual-Light Antibacterial Photodynamic Therapy Can Reduce Plaque Burden, Inflammation, and aMMP-8 in Peri-Implant Disease: A Pilot Study. Current Issues in Molecular Biology. 2022. doi.org/10.3390/cimb44030085

Lestu meira á blogginu okkar

Nýjustu bloggfærslur

Sjá allar færslur
CariesMundtørhed: årsager, og hvad du selv kan gøre ved tør mund

Munnþurrkur: orsakir og hvað þú getur gert við þurrum munni

Af hverju verður munnurinn þurr, og af hverju er það vandamál fyrir tennurnar? Hér eru algengustu orsakirnar, ráð sem þú getur notað í daglegu lífi og merkin um að þú þurfir aðstoð.

PlakKan man fjerne tandsten selv? Og hvad du kan gøre hjemme

Getur þú fjarlægt tannstein sjálf(ur)? Hvað þú getur gert heima

Sköfur, heimilisráð og tannkrem gegn tannsteini: hvað virkar, hvað er áhættusamt og hvernig fjarlægir þú tannsýkluna heima áður en hún verður að tannsteini?

ParodontitisTandkødet trækker sig tilbage: årsager, og hvad du kan gøre

Þegar tannholdið hörfar: orsakir og hvað þú getur gert

Hvað veldur því að tannholdið hörfar, gerir harkaleg tannburstun það verra, og hvað getur þú og tannlæknirinn gert? Hér eru svörin og rannsóknirnar sem þau byggja á.